Water in de primaire plantaardige productie: wanneer mag je minder analyseren?
Gebruik je water voor het wassen, spoelen of sorteren van groenten en fruit op de productielocatie? Dan is de vernieuwde FAVV-omzendbrief over water in de primaire plantaardige productie relevant voor jouw bedrijf. Versie 2.0 dateert van 09/10/2026 en biedt voor bepaalde toepassingen ruimte om de analysefrequentie te verlagen. Wat betekent dat in de praktijk?
Pascal Brysse
Wat is er veranderd in versie 2.0?
De omzendbrief met betrekking tot het gebruik van water in de primaire plantaardige productie (referentie PCCB/S1/1829373) kreeg op 09/10/2026 een nieuwe versie. Er zijn geen grote, algemene wijzigingen. Het FAVV voegt wel twee relevante zaken toe:
- Minder analyses tijdens en na de oogst: onder voorwaarden mag je de analysefrequentie verlagen.
- Definitie van behandeld water: een verklarende voetnoot maakt duidelijk wat onder behandeld water valt.
De omzendbrief geeft richtlijnen om de hygiënevoorschriften rond watergebruik uit Verordening (EG) nr. 852/2004 en Verordening (EG) nr. 183/2005 na te leven.
Minder analyses, onder duidelijke voorwaarden
Gebruik je tijdens of na de oogst onbehandeld water uit een bron die kwetsbaar is voor verontreiniging, zoals oppervlaktewater, opgevangen regenwater of putwater uit minder diepe bodemlagen (< 10 m)? Dan geldt een hoge analysefrequentie: minimaal twee analyses per seizoen.
Na drie opeenvolgende jaren met conforme resultaten, zes analyses in totaal, mag je die frequentie terugbrengen tot één analyse per seizoen.
Voor welke toepassingen?
De versoepeling geldt enkel voor de situaties die in tabel 2 van de omzendbrief met voetnoot (b) zijn aangeduid:
- Producten bestemd voor verwerking of voor de versmarkt (bijlage 1, deel A): watergebruik tijdens en/of na de oogst, zoals de laatste was- en spoelbeurt, transport en sorteren.
- Producten die rauw worden gegeten of klaar zijn voor consumptie (bijlage 1, deel B): wassen en spoelen van de producten en van het verpakkingsmateriaal tijdens en/of na de oogst, behalve de laatste stap.
Voor de laatste fase na de oogst van producten die rauw worden gegeten (bijvoorbeeld de laatste spoel- of wasbeurt) verandert er niets: daar blijven de strengere eisen voor water van drinkwaterkwaliteit gelden. De versoepeling geldt dus niet automatisch voor elk watergebruik.
Wanneer val je terug op de normale frequentie?
Krijg je een niet-conform resultaat of wijzigt het risico, dan moet je de normale frequentie opnieuw toepassen.
Voor water dat vóór de oogst in contact komt met het eetbare gedeelte van producten die rauw worden gegeten, bestond al een gelijkaardige mogelijkheid: daar kan je na twee opeenvolgende jaren met conforme resultaten (vier analyses in totaal) terugschakelen naar één analyse per seizoen.
Wat betekent ‘behandeld water’?
De omzendbrief omschrijft behandeld water als water dat een fysische, chemische of biologische behandeling heeft ondergaan om onzuiverheden te verwijderen en het geschikt te maken voor een specifiek gebruik. Desinfectie is een voorbeeld.
Dat onderscheid is belangrijk: behandel je water uit een kwetsbare bron, dan geldt een gemiddelde frequentie van minimaal één analyse per seizoen in plaats van twee.
Wat doe je als bedrijf?
Bekijk je analyseplan voordat je de frequentie aanpast:
- Waterbron: welke waterbron gebruik je en voor welke handelingen?
- Toepassing: valt jouw toepassing onder de situaties met voetnoot (b) in tabel 2?
- Resultaten: kan je drie opeenvolgende jaren met conforme resultaten aantonen?
- Risico: is het risico sinds die analyses gewijzigd?
Onze praktische tip: leg de onderbouwing van een lagere analysefrequentie vast in je autocontrolesysteem. Zo blijft duidelijk waarom je analyseplan past bij jouw watergebruik.
Van richtlijn naar een werkbaar analyseplan
Een passende analysefrequentie begint bij inzicht in je waterbronnen, processen en risico's. Wil je weten wat deze update voor jouw bedrijf betekent? AMNorman helpt je om je risicobeoordeling en analyseplan praktisch uit te werken.
