Halal- en kosher-certificering in de voedingsindustrie: wat moet je weten?

Wat houden halal- en kosher-certificering precies in?

Halal-certificering toont aan dat een product, en het volledige productieproces eromheen, voldoet aan de islamitische voedingsvoorschriften. Een erkende certificeringsinstantie controleert grondstoffen, additieven, verwerkingshulpstoffen en de manier waarop een product wordt geproduceerd, getransporteerd en opgeslagen, zodat er geen contact is met verboden stoffen (haram) zoals varkensderivaten of alcohol.

Kosher-certificering (kasjroet) volgt de joodse voedingswetten en wordt beoordeeld door een rabbinale toezichthouder. De regels overlappen deels met halal, zoals het verbod op varkensvlees en bepaalde slachtmethodes, maar de systemen zijn niet uitwisselbaar: een kosher-certificaat bewijst geen halal-conformiteit en omgekeerd. Zo verbiedt kasjroet ook de combinatie van vlees en zuivel, een regel die in de halal-voorschriften niet bestaat.

Voor beide geldt dat certificering vrijwillig en marktgedreven is: er bestaat geen Europees keurmerk zoals het EU-biologisch logo. Elke certificeringsinstantie hanteert haar eigen normen, en welke instantie relevant is, hangt af van je afzetmarkt.

De juridische context in België en de EU

Verordening (EG) 1099/2009 over de bescherming van dieren bij het doden laat religieuze slacht zonder voorafgaande verdoving toe, maar geeft lidstaten uitdrukkelijk de ruimte om dit nationaal te verbieden of te beperken. België heeft van die ruimte gebruikgemaakt: sinds 2019 is onverdoofd ritueel slachten verboden in Vlaanderen en Wallonië, waarbij een reversibele verdoving verplicht is. Enkel het Brussels Hoofdstedelijk Gewest laat onverdoofde religieuze slacht nog toe.

Dit verbod is intussen tweemaal juridisch getoetst: het Europees Hof van Justitie bevestigde in december 2020 dat de Vlaamse en Waalse regelgeving verenigbaar is met het EU-recht, en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde in februari 2024 dat het verbod evenredig is met het nagestreefde doel van dierenwelzijn. Voor voedingsbedrijven die halal- of kosjer vlees verwerken, betekent dit concreet dat de herkomst en het slachtproces van grondstoffen zorgvuldig gedocumenteerd moeten worden, zeker bij export naar landen met strengere of net soepelere eisen.

Daarnaast blijft de gewone etiketteringswetgeving (Verordening 1169/2011) onverkort van toepassing: een halal- of kosher-claim vervangt geen enkele verplichte vermelding rond ingrediënten, allergenen of oorsprong.

Hoe past dit in je bestaande kwaliteitsmanagementsysteem?

Halal- of kosher-certificering vervangt je BRCGS-, IFS- of FSSC 22000-certificaat niet, het komt er bovenop. In de praktijk vraagt dit om:

• Segregatie: gescheiden opslag, productielijnen of grondig gevalideerde reinigingsprocedures tussen halal/kosher en niet-gecertificeerde productie.
• Traceerbaarheid: een sluitend systeem dat aantoont dat grondstoffen, verwerkingshulpstoffen en verpakkingsmaterialen op elk moment traceerbaar zijn tot een goedgekeurde bron.
• Allergenen- en grondstoffenbeheer: veel controlepunten overlappen met je bestaande allergenenprogramma, denk aan kruiscontaminatie en de controle van leveranciersverklaringen.
• Externe audits: naast je reguliere voedselveiligheidsaudit komt een specifieke audit door een imam-erkende halal-instantie of een rabbinale toezichthouder, vaak op regelmatige basis en soms onaangekondigd.

Praktische stappen bij het certificeringstraject

Kies eerst een certificeringsinstantie die aansluit bij je doelmarkt. Golfstaten, Maleisië en Indonesië hanteren elk hun eigen erkende halal-standaarden, en niet elk certificaat wordt overal aanvaard.

Voor kosher gelden gelijkaardige verschillen tussen de grote internationale instanties zoals OU, OK, Kof-K en Star-K, elk met eigen erkenning bij specifieke joodse gemeenschappen en retailers.

Bouw daarna een realistische planning: certificering is geen eenmalig project maar een terugkerend traject met periodieke audits en herbeoordelingen. Voorzie budget voor eventuele aanpassingen aan productielijnen of reinigingsvalidatie, en betrek je kwaliteitsteam vanaf de start zodat halal- of kosher-vereisten mee ingebed worden in je bestaande HACCP-systeem in plaats van er los naast te bestaan.

Wil je halal- of kosher-vereisten inbedden in je bestaande BRCGS-, IFS- of FSSC 22000-systeem? Lees meer over onze begeleiding bij de implementatie van normen.