Traceerbaarheid in de voedingsindustrie: waarom het cruciaal is en hoe je het aanpakt

Wat betekent traceerbaarheid precies?

Traceerbaarheid is het vermogen om de weg van een grondstof, ingrediënt of eindproduct doorheen de volledige keten te volgen en te reconstrueren: van leverancier, over productie en verpakking, tot aan de klant. Dit omvat zowel tracing (achterwaarts: waar komt een grondstof vandaan) als tracking (voorwaarts: waar is een product naartoe gegaan).

Het wettelijk kader

Binnen de EU legt Verordening (EG) nr. 178/2002 (de Algemene Levensmiddelenwetgeving) het zogenaamde "one-step-back, one-step-forward"-principe op: elke schakel in de keten moet weten van wie ze grondstoffen ontving en aan wie ze producten leverde. Voedselveiligheidsnormen zoals BRCGS, IFS en FSSC 22000 gaan hier bovenop nog verder en verwachten dat bedrijven hun traceerbaarheidssysteem periodiek testen via een mock recall of traceeroefening.

Traceerbaarheid in de praktijk

Een robuust traceerbaarheidssysteem steunt op enkele praktische pijlers:

• Correcte batchcodering op grondstoffen, halffabricaten en eindproducten, consistent doorheen het hele productieproces.
• Volledige en actuele registraties van ontvangst, productie, verpakking en verzending, gekoppeld aan de juiste batchnummers.
• Periodieke traceeroefeningen (mock recalls), minstens jaarlijks, waarbij je zowel de snelheid als de volledigheid van de reconstructie test. Afhankelijk van de norm, klanteneis of auditcontext wordt vaak een richttijd gehanteerd, bijvoorbeeld 4 uur bij BRCGS.
• Duidelijke procedures voor terugroeping en terugtrekking, met vooraf bepaalde rollen en communicatiekanalen.
• Digitale ondersteuning waar mogelijk, om handmatige zoekwerk en foutgevoeligheid te beperken.

De link met risicoanalyse en etikettering

Traceerbaarheid staat niet los van de rest van jouw voedselveiligheidssysteem. Een grondige risicoanalyse identificeert net die kritieke punten in jouw proces waar een goede batchregistratie het meeste verschil maakt. Ook jouw etikettering en specificatiebeheer spelen een rol: correcte, actuele specificaties en etiketten zorgen ervoor dat een teruggeroepen product ook effectief en snel geïdentificeerd kan worden, tot op het niveau van de juiste batch.

Traceerbaarheid tijdens audits

Bij zowat elke externe audit - of het nu gaat om een certificeringsaudit voor BRCGS, IFS of FSSC 22000, of een inspectie door het FAVV - behoort een traceeroefening tot de standaardpraktijk. Auditoren vragen doorgaans om, ter plaatse, een willekeurige batch te reconstrueren binnen een beperkte tijdspanne.

Regelmatige interne oefeningen via onze audits & inspecties zorgen ervoor dat je hier niet van wakker moet liggen wanneer de auditor voor de deur staat.

Hoe AMNorman je hierbij helpt

AMNorman ondersteunt voedingsbedrijven bij het opzetten, testen en verbeteren van hun traceerbaarheidssysteem, van batchcodering tot mock recall. Dit kadert binnen onze bredere dienstverlening rond risicoanalyse en audits & inspecties, en sluit aan bij trajecten voor implementatie van normen zoals BRCGS, IFS en FSSC 22000.