ISO 9001:2026: dit zijn de belangrijkste wijzigingen

De nieuwe ISO 9001:2026 komt eraan. De Final Draft International Standard (FDIS) is officieel goedgekeurd. Daarmee ligt de inhoud vast en bevindt de norm zich in de laatste fase voor publicatie op 16 september 2026.

Goed nieuws voor iedereen die al even meedraait met kwaliteitsmanagement: de wijzigingen zijn kleiner dan bij de omschakeling van 2008 naar 2015. Geen totale herziening dus, wel een gerichte update.

Wat meteen opvalt: Annex A wordt aanzienlijk uitgebreider en de klimaateisen die in 2024 aan ISO 9001 werden toegevoegd, zijn volledig in de nieuwe norm verwerkt. Op welke hoofdstukken heeft dat impact? We lopen ze kort met je door.

• De FDIS is goedgekeurd; publicatie volgt op 16 september 2026.
• De wijzigingen zijn kleiner dan bij de omschakeling van 2008 naar 2015.
• Klimaatverandering wordt een vaste vraag in je context- en stakeholderanalyse.
• Kwaliteitscultuur en ethisch gedrag krijgen meer nadruk.
• Gecertificeerde organisaties krijgen na publicatie een overgangsperiode. De concrete duur en voorwaarden worden nog officieel vastgelegd.

Klimaatverandering krijgt een plek in je risicoanalyse

De klimaateisen die in 2024 aan ISO 9001 werden toegevoegd, zijn nu volledig in de nieuwe norm verwerkt. Concreet: volgens paragraaf 4.1 moet je nagaan of klimaatverandering een relevant thema is voor jouw organisatie. In paragraaf 4.2 onderzoek je welke belanghebbenden daar concrete eisen of verwachtingen rond hebben. Geen apart hoofdstuk dus, wel een vaste vraag in je context- en stakeholderanalyse.

Leiderschap gaat over cultuur, niet enkel over structuur

Het management moet een kwaliteitscultuur en ethisch gedrag promoten (5.1). Het kwaliteitsbeleid (5.2) draait straks om twee zaken: het beleid opzetten en je verbinden om aan de geldende eisen te voldoen. In 7.1.6 wordt beschikbare kennis gedeelde kennis: kennis moet circuleren, niet enkel bestaan. En 7.3 verbindt bewustzijn expliciet aan kwaliteitscultuur en ethisch gedrag.

Risico's en kansen: meer ruimte, duidelijker link met continuïteit

Paragraaf 6.1.1 legt een duidelijkere link tussen risico’s en kansen en bedrijfscontinuïteit. 

6.1.2 en 6.1.3 worden opgesplitst in afzonderlijke paragrafen, met een bredere uitwerking. Meer aandacht, meer structuur.

Communicatie met klanten en partners krijgt een centralere plaats

Paragraaf 8.2 maakt communicatie een sleutelbegrip: ook over relevante verstoringen in processen of producten en naar belanghebbenden bij wijzigingen.

8.4.3 gaat een stap verder: hoe wil je dat externe aanbieders communiceren met jouw klanten en andere belanghebbenden?

In 8.5.1 kies je bewust tussen product- of dienstverificatie en/of procesvalidatie, met de klanteisen als uitgangspunt.

En 9.1.2 verbreedt klantentevredenheid naar perceptie, ook meetbaar via klachten of sociale media.

Wijzigingen beheren volgens de PDCA-cirkel

Paragraaf 6.3 (Planning of changes) krijgt een volledige PDCA-uitwerking. Verandering wordt een proces op zich, niet een eenmalige actie:

• Doel bepalen
• Integriteit van je kwaliteitsmanagementsysteem bewaken
• Middelen en informatie voorzien
• Verantwoordelijkheden toewijzen
• Effectiviteit meten
• Communiceren en evalueren

Onderzoek en ontwikkeling: eindelijk afgestemd op diensten

Dit hoofdstuk sluit voortaan beter aan bij dienstverlenende bedrijven. Paragraaf 8.3.1 laat meer flexibiliteit toe in review-, verificatie- en validatiecycli.

8.3.3 erkent dat inputs vooraf niet altijd volledig gekend zijn.

En in 8.3.6 moet je wijzigingen bepalen in plaats van enkel identificeren.

Gedocumenteerde informatie: geen revolutie, wel scherpere focus

Paragraaf 7.5 blijft draaien om documenten, procedures en registraties die de norm of je organisatie vereist, en die beschikbaar moeten zijn. 8.1 legt de klemtoon op documentatie die vertrouwen geeft dat processen volgens planning verlopen.

Interne audits en verbetering: strakker gericht

Paragraaf 9.2 vraagt om te rapporteren aan de relevante managers, niet aan het volledige managementteam. En hoofdstuk 10 (Improvement) wordt herschikt van drie naar twee paragrafen.

Directiebeoordeling: kleine bijstelling

Paragraaf 9.3 wijzigt vooral in verwoording van inputs en outputs. Geen grote ingreep.

Wanneer moet je klaar zijn?

ISO 9001:2026 wordt naar verwachting in september 2026 gepubliceerd. Daarna krijgen gecertificeerde organisaties een overgangsperiode om hun kwaliteitsmanagementsysteem aan de nieuwe eisen aan te passen. De precieze duur, deadlines en voorwaarden van die overgang zijn nog niet officieel vastgelegd.

Ons advies: wacht niet tot het einde van de overgangsperiode. Breng de wijzigingen tijdig in kaart, bespreek de planning met je certificatie-instelling en bereid je kwaliteitsmanagementsysteem stap voor stap voor.

Niet onbelangrijk

Zorg dat je tijdig het bewijs van competentie kan voorleggen: aantonen dat je de eisen van de geldende norm begrijpt. In de praktijk betekent dat: opleiding. Wacht daarmee niet tot de audit voor de deur staat.

Vragen over wat deze update concreet voor jouw organisatie betekent? AMNorman begeleidt bedrijven bij hun ISO 9001-traject, van risicoanalyse tot opleiding. Neem gerust contact op.