PPWR: ben je fabrikant of producent? Dit bepaalt jouw verantwoordelijkheid
Met de komst van de PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) verandert niet alleen de regelgeving rond verpakkingen, maar ook de manier waarop verantwoordelijkheden binnen de keten worden verdeeld.
Een van de meest onderschatte – en tegelijk meest impactvolle – wijzigingen is het onderscheid tussen fabrikant en producent. Begrippen die vertrouwd lijken, maar onder de PPWR een specifieke juridische betekenis krijgen.
En die betekenis bepaalt wie verantwoordelijk is voor compliance.
Wim Geeraerts
Waarom dit onderscheid cruciaal is onder de PPWR
Veel bedrijven gaan er vandaag nog van uit dat hun verpakkingsleverancier verantwoordelijk is voor de conformiteit van de verpakking. De nieuwe richtsnoeren en FAQ van de Europese Commissie maken echter duidelijk dat dit in veel gevallen niet klopt.
De PPWR hanteert een functionele benadering: niet wie de verpakking produceert, maar wie ze finaliseert en op de markt brengt, bepaalt de rol.
En dat leidt tot een belangrijke conclusie: in veel gevallen is het voedingsbedrijf zelf de fabrikant.
Wie is de fabrikant volgens de PPWR?
Voor verkoop- en gegroepeerde verpakkingen beschouwt de PPWR de fabrikant als de partij die de laatste handelingen uitvoert voordat de verpakking op de markt wordt gebracht.
Dit omvat onder andere:
- het vullen van de verpakking
- het sealen of sluiten
- het samenbrengen van verpakking en product
In de praktijk betekent dit dat de fabrikant meestal de verpakker of afvuller is en vaak ook de merkhouder van het product. De producent van de lege verpakking (de converter) wordt dus niet automatisch als fabrikant beschouwd.
“Zodra je jouw product afvult en op de markt brengt, verandert jouw rol. Onder de PPWR ben je in veel gevallen de fabrikant met alle bijhorende verplichtingen.”
Wat is de verantwoordelijkheid van de fabrikant?
De rol van fabrikant brengt een aantal duidelijke verplichtingen met zich mee.
Als fabrikant ben je verantwoordelijk voor:
- het uitvoeren van conformiteitsbeoordelingen
- het opstellen van EU-conformiteitsverklaringen
- het verzamelen en beheren van technische documentatie
- het aantonen van naleving van materiaal- en ontwerpeisen
Hoewel je hiervoor informatie gebruikt van leveranciers, blijft de juridische verantwoordelijkheid volledig bij je.
Dit betekent dat je als fabrikant eindverantwoordelijk bent voor de verpakking die je op de markt brengt.
Een belangrijke nuance: deze verplichtingen gelden ook voor transportverpakkingen, zoals folies, pallets en omsnoeringsbanden. Elke verpakkingseenheid moet afzonderlijk beoordeeld worden.
Wie is de producent en wat betekent dit concreet?
Naast de fabrikant introduceert de PPWR ook de rol van producent, die vooral relevant is in het kader van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR).
De producent is de partij die verantwoordelijk is voor:
- de financiering van inzameling en verwerking van verpakkingsafval
- registratie bij nationale autoriteiten
- rapportering
- betaling van EPR-bijdragen
De producent is doorgaans de partij die het verpakte product voor het eerst op de markt brengt in een bepaalde lidstaat, waar de verpakking uiteindelijk afval zal worden.
Belangrijk is dat fabrikant en producent niet noodzakelijk dezelfde partij zijn.
Praktische situaties: wanneer ben je wat?
De concrete invulling van deze rollen hangt sterk af van jouw activiteiten.
Enkele typische situaties:
- Je vult en verkoopt producten in België → Je bent fabrikant en producent in België
- Je exporteert naar een andere lidstaat → De partij die het product daar voor het eerst op de markt brengt, wordt producent
- Je werkt met merkloze verpakkingen → De rol van fabrikant hangt af van wie de verpakking ontwerpt en bestelt
Daarnaast kan het voorkomen dat je voor bepaalde verpakkingen fabrikant bent, en voor andere niet (bijvoorbeeld primaire versus secundaire verpakking).
Veelgemaakte fouten in interpretatie
In de praktijk zien we vandaag al een aantal terugkerende misverstanden:
- Veronderstellen dat de verpakkingsleverancier verantwoordelijk is voor compliance
- Geen onderscheid maken tussen fabrikant en producent
- Denken dat transportverpakkingen buiten scope vallen
- Onvoldoende documentatie verzamelen bij leveranciers
Deze fouten kunnen leiden tot non-compliance, auditproblemen en verhoogde aansprakelijkheid.
Hoe pakt je dit praktisch aan?
De uitdaging ligt niet alleen in het begrijpen van de regelgeving, maar vooral in de vertaling naar de praktijk.
Waar begin je?
Welke verpakkingen vallen onder jouw verantwoordelijkheid?
En hoe zorg je voor een werkbaar en efficiënt systeem?
Bij AMNorman ondersteunen we bedrijven bij:
- en de integratie in bestaande kwaliteitsprocessen
- het correct bepalen van hun rol (fabrikant vs producent)
- het in kaart brengen van risico’s en verplichtingen
- het opstellen van conforme dossiers
Benieuwd naar de details van de PPWR? In onze gratis whitepaper over de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) lees je er alles over.
